(Waarom) De meeste mensen deugen

Je zou het haast vergeten. Moord hier. Verkrachting daar. Oorlog. Als je de kranten leest is het gemakkelijk om te gaan geloven dat de wereld geen fijne plek is en dat de mens eigenlijk een gruwelijk wezen is waarbij goedheid meer uitzondering is dan regel.

Nu is het al zo dat ik geen kranten lees. En selectief nieuwsberichten. Desondanks kun je om sommige berichten niet heen en hapert ook mijn vertrouwen in de mens weleens.

En dan is daar een boek. Een boek met  ‘een radicaal idee’. ‘De meeste mensen deugen’. Een radicaal idee waar ik wezen altijd wel in heb geloofd en mijn leven naar leef, maar toch; soms is het fijn er even aan te worden herinnerd. Dat deed Jean Liedloff, met haar ‘The continuum concept‘. Dat deed Mimi Leder met de film ‘Pay it forward‘, waarin goede daden zich als rimpels om een druppel water verspreiden. Dat doet Peter Gray met zijn prachtige gedachtegoed over kinderen en hoe zij leven en leren wanneer zij dat in vertrouwen en vrijheid mogen doen. Dat doet Rutger Bregman, met zijn nieuwe boek ‘De meeste mensen deugen‘.

Aanvankelijk was ik van plan te wachten met het lezen van het boek tot het in de bibliotheek lag. Later toen ik van plan was naar zijn theatercollege te gaan besloot ik te wachten tot dat theatercollege en dan, als het de moeite waard was, het boek te kopen. Uiteindelijk kon ik ook daar niet op wachten. Ik was te nieuwsgierig en misschien ook wel behoeftig aan een bevestiging van mijn mensbeeld in een wereld waarin de media zoveel gruwelijkheden laat zien. Ik kocht het boek, verslond het met zijn ruim 500 pagina’s in een weekend en genoot van elk verhaal. Legde het even weg wanneer ik merkte dat mijn hoofd niets meer opnam om wat later weer verder te gaan.

Eerlijk: de eerste 100 pagina’s van het boek stelden mij als trouwe lezer van De Correspondent een beetje teleur. Niet dat het niet boeiend was. De eerste 100 pagina’s waren echter een herhaling van stukken welke ik eerder al vol interesse online had gelezen. Bijvoorbeeld over hoe de mens de baas op aarde werd. Of over wat er écht gebeurt wanneer kinderen aanspoelen op een onbewoond eiland. Even was ik bang dat het boek gevuld was met prachtige verhalen welke ik eerder al digitaal had gelezen. Na de eerste 100 pagina’s was het duidelijk dat dat niet het geval was, dat die verhalen slechts een basis legden voor wat nog zou volgen.

Ik ben blij eerst het boek te hebben gelezen en daarna pas naar de theatertoer te zijn gegaan. Het boek geeft veel meer diepgang en achtergrondinformatie dan in een theater het geval kan zijn. In het theater daarentegen worden deze verhalen aangevuld met sprekend beeldmateriaal en werd er ruimte geboden voor vragen na afloop.

In zowel het boek als het theatercollege ontkracht Bregman diverse sprekende onderzoeken en berichtgeving uit het verleden. Hij vertelt over hoe bijvoorbeeld (natuur)rampen niet het slechtste (zoals lang werd gedacht) maar juist het beste in mensen naar boven halen. Dat het in oorlogen voor veel soldaten onmogelijk was om te schieten. Dat ze daarop vervolgens werden getraind (Vietnam) maar daar met PTSS van terug kwamen. Over hoe goede mensen toch in staat zijn om bij voldoende manipulatie de slechtste dingen te doen. Maar hoe dat in wezen niet bij de mens hoort.

Hoe, wanneer je uitgaat van dat de meeste mensen deugen je veel van onze samenleving anders in kunt gaan richten. De manier waarop veel mensen werken (managers), school (intrinsieke motivatie), gevangenissen (bijvoorbeeld in Noorwegen, waar de gevangenissen een stuk menselijker zijn en waar gevangen daadwerkelijk beter de gevangenis uitkomen dan dat ze erin gaan, hun kans op het krijgen van het meeleven in de maatschappij en het krijgen van een baan stijgt).

Leuk aan het boek is dat het een veel grotere hoeveelheid van dit soort feiten vertelt dan het theatercollege, en ook heel interessant: het vertelt een geschiedenis van de mens. Over hoe wij vele duizenden jaren geleden in vrede met elkaar samenleefden, zonder het bestaan van grenzen. Dat veel van de slechte dingen op de wereld pas tot stand kwamen toen de mens zich ging settelen. Waarom we dat deden is heel begrijpelijk, maar wellicht niet het meest handige besluit geweest. Maar lees daar het boek maar voor 😉

Het boek is te koop via onder andere het bekende bol.com via de website van ‘De Correspondent‘ of via je lokale boekhandel.

Mocht je nog naar het theatercollege willen, dan raad ik je aan niet te lang te wachten met het kopen van je kaartje. Op veel plekken is het al uitverkocht. Voor meer info en data klik hier.

Grappig te merken hoe het lezen van het boek doorwerkt in het dagelijks leven. Hoe het eerder nog gemakkelijk was te vervallen in gedachten over al het slechte in de wereld, denk ik nu bij ieder bericht over ellende dat me bereikt: “Ja, maar de meeste mensen deugen.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *