Slavernij

Op Facebook gaat een foto rond: een groep vrouwen, benen vastgebonden, handen vastgebonden. Nog net in beeld een man of vrouw, het hoofd niet zichtbaar, met een pistool in de hand. Begeleid door een tekst waarin verteld wordt dat het vrouwen zijn, te koop op een markt in Libië, we zijn tegen slavenhandel! Als je ook tegen slavenhandel ben, deel dan dit bericht!

Natuurlijk ben ik tegen slavenhandel, maar toch laat iets in dit bericht mijn nekharen recht overeind staan. Er ontbreekt veel info. Wie zijn deze vrouwen? Door wie worden ze verkocht? En als dit waar is (en ik wéét dat dit waar is op nog te veel plekken in de wereld, al dan niet openlijk zoals op deze foto), dan lijkt het delen van een foto me niet de oplossing maar moeten we toch meer willen doen dan dat? Dus ik klik verder. De foto blijkt inderdaad niet een foto te zijn van Libische vrouwen. Maar wie het wel zijn? Geen idee.

Ik wandel samen met mijn peuterkind. Zij zit in de buggy, ik duw haar. Mijn blote voeten voelen het warme asfalt. Blote voeten, zo loop ik vaak het liefste. Mijn gedachten nemen me mee. Naar Suriname, waar mijn opa geboren is. Hoe mijn voorouders geen schoenen mochten dragen. Zouden ze dat hebben gewild? Het dragen van schoenen was destijds een teken van vrijheid, terwijl ze mij nu soms een tegenovergesteld gevoel geven. Mijn oudste dochter heeft dat nog sterker dan ik, zij draagt wanneer de temperaturen het toelaten vrijwel geen schoenen, hooguit teenslippers. In de winter draagt ze niet vaker dan noodzakelijk schoenen. Liefst iets héél flexibels zoals regenlaarzen met soepele zool of de zogenaamde barefootschoenen.

Het thema slavernij raakt mij. Het is nog maar zo kort geleden. De oma van mijn overgrootoma was nog een slavin. De ring die ik om mijn vinger draag, was ooit van haar. Op de basisschool ging mijn eerste grote werkstuk over slavernij. Toen ik er de kans voor kreeg bezocht ik Suriname, waar ik absoluut nog een keer (langer) naar terug wil. Op een moment dat de kinderen groot genoeg zijn om dat stukje geschiedenis te begrijpen én de reis te kunnen onthouden.

Ik ervaar dat er nog altijd veel ongelijkheid is tussen zwart en blank. Bedenkend dat onze eigen slavernij geschiedenis nog heel recent is, kan ik dat beter begrijpen. (De oma van mijn overgrootoma! Voor jullie beeldvorming: mijn overgrootoma werd moeder van mijn opa op haar 16e. Ik heb haar nog goed gekend, zelfs mijn oudste dochter heeft haar nog mogen kennen.) Het heeft nog (veel) tijd nodig om de verschillen veroorzaakt in het verleden weer recht te trekken. Ik vraag me soms af hoe het slavernij verleden mij beïnvloedt, en hoe het mijn moeder en mijn dochters beïnvloedt. Hoe je zelf bent opgegroeid beïnvloedt hoe je in het leven staat, hoe je met bepaalde dingen omgaat. Ze vormen je. Hoe heeft het ons gevormd? Heeft dat verleden nog invloed op mij? Mijn moeder? Mijn dochters? Vast. Hoe? Iets dat zo heftig was en zo lang heeft bestaan verdwijnt niet zomaar.

Kennen jullie het verhaal van Solomon Northup? Een vrije Afro-Amerikaan, wonend samen met zijn gezin in New York in de jaren 40 van de 19e eeuw. Gewaardeerd muzikant. Hij gaat op tour, samen met twee onbekenden. Uiteindelijk belanden ze in Washington. In tegenstelling tot in New York is slavenhandel in Washington legaal. Op de laatste avond van zijn tour voelt hij zich ineens niet zo lekker. Waarschijnlijk gedrogeerd. Hij wordt door zijn reisgenoten naar bed gebracht. De volgende ochtend wordt hij wakker in gevangenschap. Zijn paspoort is verdwenen. Hij is verkocht. Uiteindelijk lukt het hem, na 12 jaar, om zijn familie in New York op de hoogte te brengen waarna hij wordt bevrijd. Eenmaal weer in vrijheid schreef hij zijn autobiografie, ‘Twelve years a slave’, later ook verfilmd. Zo snel kon het gaan. Je was vrij, en een moment later was je dat misschien niet meer. Was je iemands bezit, zonder rechten. Geen mens meer.

Terug naar het nu.

Slavernij bestaat nog steeds. We zijn er met zijn allen (mede)verantwoordelijk voor. Lekker stukje chocola. Goedkope kleding, palmolie. Nee, ik ben zelf ook niet heilig, hoewel ik nauwelijks nog chocola eet en wanneer ik het eet chocola gemaakt van traceerbare cacao. Bizar ook hoe weinig het FairTrade keurmerk zegt. Laten we het bij chocola houden; FairTrade cacao mag in een fabriek samengevoegd worden met niet FairTrade cacao. Als consument weet je wanneer je een FairTrade reep koopt niet welk percentage nou daadwerkelijk FairTrade is. En nog steeds over die chocola; hoe hard nodig is ‘ie? Kunnen we zonder? Ik vind niet dat een ander hoeft te lijden alleen voor mijn genot.

Een slaafvrije wereld. Ik denk dat het kan <3

Bronnen:

Groot, J. (2018, 21 maart). 5 zaken die je moet weten over fairtrade chocolade. Geraadpleegd op 23 juli 2018, van https://www.ecuadorsfinetaste.nl/blogs/blog/5-zaken-die-je-moet-weten-over-fairtrade-chocolade/

Wikipedia- Solomon Northup. (z.d.). Geraadpleegd op 23 juli 2018, van https://nl.wikipedia.org/wiki/Solomon_Northup

Wilschut, M. (z.d.). Het leven van de slaven in de Nederlandse koloniën. Geraadpleegd op 23 juli 2018, van https://www.historischnieuwsblad.nl/nl/artikel/6820/het-leven-van-de-slaven-in-de-nederlandse-kolonien.html#

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *