Over democratisch onderwijs

Democratisch onderwijs. Voor mij is het veel meer dan alleen maar kiezen voor een vorm van onderwijs. Het is meer kiezen voor een manier van leven, waarin het ook de kleine dingen zijn die het ‘m doen. Een manier van leven die al gekozen was vóór we in aanraking kwamen met democratisch onderwijs, maar waar het feilloos bij aansluit.

Die manier van leven kreeg al snel vorm na de geboorte van ons eerste kind. We hadden een geweldige kraamhulp, die ons liet zien dat omgaan met je kind ook anders kon dan zoals in de boekjes staat. Een manier van omgaan met baby’s die heel goed aansloot bij wat ik voelde dat voor ons klopte. Later kwam ik erachter dat er ook een naam voor was, ‘natuurlijk ouderschap’. Ik las boeken (Jean Liedloff <3), vond anderen die op eenzelfde manier naar kinderen keken (La Leche League) en de manier waarop ik naar heel jonge kinderen keek veranderde langzaam maar zeker in niet alleen zo naar baby’s kijken, maar ook naar oudere kinderen en nog wat later elk ander.

Een baby voeden op verzoek gaat van nature over in een kind voeden op verzoek. Een kind weet zelf heel goed aan te geven wanneer het honger heeft, hoeveel er wanneer in een buik past. Zolang er geen kennis is gemaakt met suiker (suiker is verslavend) weet het zelfs goed aan te geven aan wélk eten er dan op welk moment behoefte is. Op een democratische school (in elk geval die van ‘ons’) kiezen de kinderen zelf wanneer ze eten, en hoeveel ze dan eten. Anders dan op de meeste reguliere scholen waar de kinderen op gezette tijden mogen (=moeten) eten, en soms ook gestimuleerd worden om trommeltjes leeg te eten wanneer ze genoeg hebben gegeten.

Iets anders is slapen. Één van onze kinderen heeft een niet zo gebruikelijk ritme (net zoals ikzelf). Ze slaapt laat en wordt ’s ochtends ook niet heel vroeg wakker. Dat is haar ritme. Dat heeft ze al sinds haar babytijd. Bij dat ritme gedijt ze. Het ritme proberen te verschuiven is doelloos, dat resulteert alleen maar in een na verloop van tijd oververmoeid kind. Bij democratisch onderwijs begint de schooldag niet persé stipt om half negen. De school is tussen bepaalde tijden geopend waarin de kinderen welkom zijn. Voor ons betekent het, dat we vaak binnenkomen rond half 10, en dat is prima.

Evenwaardigheid, nog zo’n ding. Voor mij een natuurlijke manier van met elkaar omgaan, maar lang niet voor iedereen vanzelfsprekend, heb ik gemerkt. Begeleiders, kinderen, ouders, niemand is meer waard dan een ander. Wat mijn kinderen te zeggen hebben wordt net zo belangrijk gevonden als wat begeleiders zeggen en ook ik als moeder voel me wanneer ik wat wil delen gehoord.

Eigenlijk komt het allemaal in één ding samen: vertrouwen. Vertrouwen hebben in het kind. Dat het alles zal leren wat het nodig heeft om het leven te leven. Misschien wordt dat leven wel een ander leven dan het leven dat veel mensen kennen. Ook het leren en wát er geleerd wordt gaat misschien wel anders dan veel mensen kennen. Vertrouwen dat het zelf wel weet dat het nodig heeft (op het gebied van slaap, voeding, ..). Niet dat ze alles meteen hoeven te kunnen. Bij mijn jongste dochter merk ik dat als ze het fijn heeft ze het af en toe nog wel nodig heeft om te worden herinnerd aan eten, of plassen. En de oudste gaat zonder afspraken níet slapen (geloof me, dat hebben we weleens geprobeerd). Maar de afspraken over slapen (of andere dingen) maken we samen, zodat we tot een manier komen die voor ons allemaal fijn is.

Tot slot biedt democratisch onderwijs voor ons gezin mogelijkheden die er anders niet zouden zijn. Ook hierin zijn het de kleine dingen. Leren bestaat niet uit vijf dagen in de week binnen in een lokaal zitten samen met 20 tot 30 andere kinderen en een juf of meester. Leren bestaat uit het leven van het leven zelf. Door samen te spelen en de wereld te ontdekken. Door een dagje naar een rustig strand te kunnen gaan en daar zeesterren te bewonderen op een warme herfstdag. Door wanneer er iets moois of bijzonders op ons pad komt daar volmondig ja tegen te kunnen zeggen, zonder erbij stil te hoeven staan of het dan wel of geen schooldag is – want ook vrije dagen zijn zelf door leerlingen in te vullen. Volledig ja (mogen) zeggen tegen het leven zelf en het leven mogen blijven leven op een manier die bij ons past.

Comments

  1. Viola says:

    Leef en Geniet van elkaar en van de wereld om je heen 👍

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *